Asıl ismi Hızır Reis olan Barbaros Hayreddin Paşa, 1478 yılında Midilli’de Vardarlı Yakup Ağa’nın evladı olarak dünyaya gelmiştir. Ağabeyi Baba Oruç Reis’in yanında önce ticaret faaliyetlerine, ardından korsancılık yaparak hayatına devam etmiştir. Kardeşlerin korsancılık faaliyetleri Akdeniz ve çevresinde derin yankılar uyandırmıştır. Oruç ve Hızır Reisler, Akdeniz’de zalimlerin korkulu rüyaları olmuşlardır.
Yol Tarifi
Yorum Yazın
Paylaşın
Dinleyin
Asıl ismi Hızır Reis olan Barbaros Hayreddin Paşa, 1478 yılında Midilli’de Vardarlı Yakup Ağa’nın evladı olarak dünyaya gelmiştir. Ağabeyi Baba Oruç Reis’in yanında önce ticaret faaliyetlerine, ardından korsancılık yaparak hayatına devam etmiştir. Kardeşlerin korsancılık faaliyetleri Akdeniz ve çevresinde derin yankılar uyandırmıştır. Oruç ve Hızır Reisler, Akdeniz’de zalimlerin korkulu rüyaları olmuşlardır.
Osmanlı Devleti ile yakın ilişkiler içerisinde bulunan kardeşler artık toprak sahibi olmak istemektedirler. Bu kardeşler, isimlerini dünyaya beraber yapacakları şanlı bir fetihle duyuracaklardı. 1516 yıllarında İspanyolların işgali altında bulunan Cezayir’de Müslümanlara zulmedilmekteydi. Yelkenlerini ve pusulalarını Cezayir’e doğru çeviren Oruç ve Hızır kardeşler, 1516 yılında Cezayir’i fethederek ilk fetihlerini tarihe altın harflerle yazmışlardı.
1518 yılında İspanyolların tekrardan Cezayir’i alma girişimleri sonucunda şehit olan Oruç Reis’in sancağını kardeşi Hızır Reis devralmıştı. Hızır Reis, ağabeyi Oruç Reis’i kaybetmenin üzüntüsünü yaşarken bir yandan da bu mirası nasıl muhafaza etmesi gerektiğini düşünmekteydi. Aynı yıl Hızır Reis, yakın ilişkiler içerisinde olduğu Osmanlı Devleti’nin himayesi altına girdi. Böylelikle 1518’de Cezayir’de hutbe, dönemin Osmanlı Padişahı ve İslam Halifesi olan Yavuz Sultan Selim adına okunmuştu. Yavuz Sultan Selim, Hızır Reis’e başarılarından dolayı Hayreddin ismini vermiş ve onu Cezayir Beylerbeyliği’ne atamıştı.
Daha sonrasında göstermiş olduğu pek çok başarıdan ve zaferden mütevellit Kanuni Sultan Süleyman onu Osmanlı Kaptan-ı Deryası yapmıştı. Kaptan-ı Derya Barbaros Hayreddin Paşa, 1535 yılında Tunus’u fethetmişti. 1538 yılında ise Türk tarihinin en büyük zaferlerinden birisi olan Preveze Deniz Zaferi’ni elde ederek Haçlı Donanması’nı Akdeniz’in sularının altına gömmüştür. Bu zaferle beraber Akdeniz, gerçek anlamıyla Barbaros Hayreddin Paşa’nın stratejik dehası ve zaferleriyle Osmanlı Devleti’nin olmuştu.
1543 yılında Kanuni Sultan Süleyman’ın emriyle gitmiş olduğu Fransa’da, Osmanlı Donanması’na komuta ederek Fransa Donanmasıyla beraber Nice Kuşatması’ndan zaferle ayrılmıştır. Sonrasında İstanbul’a dönmüş ve 1546’da vefat etmiştir.
Türbesi Beşiktaş’ta, İstanbul Deniz Müzesi’nin yanında ve Beşiktaş Sinan Paşa Camii’nin karşısındadır. 1542 yılında Barbaros Hayreddin Paşa’nın emriyle Mimar Sinan tarafından yapılmıştır. Rivayetlere göre Paşa, ömrünü denizlerde geçirdikten sonra denizin dalgasının işitilebildiği bir yere gömülmek istemiştir. Bu yüzden türbesini, kendisi vefat etmeden önce özel olarak seçtiği konuma yaptırmıştır. Türbe, sekizgen şeklinde klasik Osmanlı mimarisinin izlerini taşımaktadır. Girişte bulunan üst kitabede “Ya Rab Rahmet Kapılarını Aç”, altındaki kitabede ise “Cezayir ve Tunus Fatihi Barbaros’un Türbesi” yazmaktadır.
Türbede Paşa’nın eşi Bala Hatun’un, Cafer ve Hasan Paşaların da naaşları bulunmaktadır. Türbenin içinde tam ortada ise üzerinde yeşil sancaklı olan naaş, Akdeniz Fatihi Kaptan-ı Derya Barbaros Hayreddin Paşa’ya aittir. Bu sancak, Barbaros Hayreddin Paşa’nın sancağıdır. Tarihte denizlerde zaferlerle dalgalanan bu sancağı detaylıca incelediğimizde; yeşil renkli sancağın tam ortasında Zülfikâr kılıcı ve Zülfikâr’ın dört köşesinde, hilalin içinde ilk dört halifenin isimleri yer almaktadır. Sancağın yukarı kısmında Saff Suresi’nin 13. ayeti yazmaktadır. Zülfikâr kılıcının önünde ise Hz. Süleyman’ın mührü bulunmaktadır. Bu bayrağı İstanbul Deniz Müzesi’nde detaylıca inceleyebilirsiniz.
İstanbul Deniz Müzesi ile Barbaros Hayreddin Paşa’nın türbesinin arasında, 1944 yılında inşa edilmiş Barbaros Anıtı bulunmaktadır. Anıtın karşısına geçtiğimiz zaman adeta Barbaros Hayreddin Paşa’nın karşısındaymışız gibi hissetmekteyiz. İnsan bu anıtta, Paşa’nın Akdeniz’in engin sularını titreten heybeti karşısında büyülenmeden duramamaktadır. Bu anıtın üzerindeki şiir ise Türk Edebiyatı’nın önemli şairlerinden biri olan Yahya Kemal Beyatlı tarafından yazılmıştır.
Edebiyat demişken, Paşa’nın Türk edebiyatına bırakmış olduğu bir mirası bulunmaktadır. Seyyid Muradi’ye “Gazavat-ı Hayreddin Paşa” isimli hatırat eserini yazdırmıştır. Günümüzde Beşiktaş’ta bulunan Barbaros Bulvarı ve Barbaros Hayreddin Paşa İskelesi onun ismini taşımaktadır. Yüzyıllar boyunca Osmanlı tarihinde kaptan paşalar, hilat giyme törenlerini Barbaros Hayreddin Paşa’nın türbesinde dualar eşliğinde gerçekleştirmiştir. Ne zaman bir savaş gemisi önemli bir sefere ya da tatbikata gideceği zaman, öncelikle gider; Barbaros Hayreddin Paşa’nın naaşını top atışlarıyla selamlamaktadır.
Beşiktaş’a giderek Barbaros Bulvarı’nı geçip Barbaros Meydanı’nda yalnızca belirli gün ve saatlerde ziyarete açık olan Barbaros Hayreddin Paşa Türbesi’ni ziyaret edebilir, ardından Barbaros Anıtı’nda Cezayir ve Tunus Fatihi’nin heybeti önünde ona selam verdikten sonra Deniz Müzesi’ni ziyaret edebilirsiniz.
